ÖĞRETİM TEKNOLOJİLERİ VE  BİYOLOJİDE  MATERYAL GELİŞTİRME Prof. Dr. DEMİRKUŞ (2008)   FTT, ÖÖYI, ÖÖYII, OTM, BÖKAV, BSKON , BT, ÇEV, ODI, ODII, ÖUYG,



DERSİN ÖNEMİ VE ÖĞRETİM ÜYESİNİN UYMASI GEREKEN BAZI KURALLAR
MATERYAL GELİŞTİRME DERSİNDE, ZİHİNSEL VE EL BECERİLERİNİN GELİŞTİRİLMESİNİN ÖNEMİ
BİYOLOJİDE ÖĞRETİM TEKNOLOJİLERİ VE MATERYAL GELİŞTİRME DERSİNİN HEDEFLERİ

1-Eğitim 
2-Öğretim  
3-Eğitim ve Öğretimin Önemi   
4-Materyal   
5-Teknoloji

BİYOLOJİK MATERYAL GELİŞTİRMEDE TEMEL KAYNAKLAR

ÖĞRETİM MATERYALLERİNİN HAZIRLANMASINDA,  DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR  VE UYULMASI GEREKEN  İLKELER ŞUNLARDIR

BİYOLOJİK MATERYAL GELİŞTİRMEDE GÖZLEM VE DENEY YÖNTEMİ

Doğa ve Çevre Gezileri Düzenlenirken Uyulması Gereken Kurallar Şunlardır
Gelişen Teknolojiye Bağlı Olarak, Öğretim Yöntemlerin Uygulanmasında Kullanılan Temel Araçlar
Araç ve Gereçlerin Kullanımını Öğrenmede Uyulması Gereken Temel Kurallar


  FEN  ÖĞRETİMİNDE ARAÇLARI GELİŞTİRME VE KULLANMANIN HEDEFLERİ ŞUNLARDIR
1-Bilgisayarla
2-Tarayıcı 
3-İnternet  
4-İntranet nedir? 
5-Extranet nedir
?


I-DPI TANIMI, POZİTİF-NEGATİF FİLM VE ÜÇ BOYUTLU HAREKETSİZ VARLIKLARIN DİJİTAL ORTAMA AKTARILMASI
 
SCANNER-YAZICI VE DPI DEĞERLERİNE İLİŞKİN YAPILMIŞ DENEMENİN SONUÇLARI VERİLMİŞTİR


Bir Cismi Dijital Ortamda Işık Kutusunda Büyütmek İçin Geliştirilen Bağıntı

Materyal Geliştirmede OCR'lerin Önemi

I- MATERYAL  GELİŞTİRMEDE  KULLANILAN GERÇEK EĞİTİM-ÖĞRETİM ARAÇALARI 
1-) Mikroskoptan Materyal Geliştirme  
2-) Lup Kullanılarak Materyal Geliştirme 
3-) Koleksiyon Materyali Geliştirme
4-) Bitki ve Hayvan Materyali Hazırlama  
5-) Saksı, Sera, Akvaryum, Hayvanat Bahçesi, Kümes v.b Alanlardan Materyal

6-) Doğadan Varlık Toplama

II- MATERYAL  GELİŞTİRME DE KULLANILAN  SANAL EĞİTİM-ÖĞRETİM ARAÇLARI  
I-SANAL ARAÇLARLA BAZI MATERYAL GELİŞTİRME ÇEŞİTLERİ
1- Kavram Ağları, Kavram Haritaları ve Anlam Çözümleme Tablosunun Hazırlanması
A-Anlam Çözümleme Tabloları
B-Kavram ağları
C-Kavram haritaları   Kavram Haritalarını Doğru Öğrenmenin Bazı Avantajları

2-BİLGİSAYAR ORTAMINDA SANAL ARAÇLARI KULLANARAK MATERYAL GLİŞTİRME
Power Point'de Görüntü Hazırlama Aşamaları  İnternetten Power Point Dersleri İçin Tıklayınız
1-Yeni Slayt Ekleme
2- Slayt Düzeni  İlave Etme
3-Görüntü ve Ses Efekti İlave Etme (Ekle/Film ve Seslerden ilave edilir)
4-Slayt Tasarım Şablonu İlave Etme (Biçim/Slayt Tasarımı Konun Doğasına Uygun Renk)
5-Slayt Gösterisi Slayt Geçiş görüntü-hız-ses efektler (Slayt Gösterisi/Slayt Geçişi)
6-Özel Animasyonlar ve Sıralama (Slayt Gösterisi/Özel Animasyon)
7-Link atma=Köprü Kurma(Ekle/Köprü)
8-Sıralama ve Özel Animasyon Araç Çubukları  
9-Ekle Film, Ses ve Video İlave Etme  
10-Ekle Film ve Sesler  
11-Ekle CD'den Ses çağır
ÖR 2;SANAL KİTAP HAZIRLAMA PROGRAMI  FLİPALBUM SUİT 6/PRO 5

 FLİPALBUM PRO İLE 5000 DEN FAZLA GÖRÜNTÜYÜ  ÇALIŞTIRMAK VE ÇOK AMAÇLI GÖSTERİ VE EĞİTİM 
                                        AMAÇLI SUNU  CD Sİ  VE SANAL KİTAP HAZIRLAMA
.

DİJİTAL FOTOĞRAF MAKİNESİ İLE ÇALIŞMA
II-BAZI GERÇEK ARAÇLARLA   DİJİTAL MATERYAL GELİŞTİRME ŞEKİLLERİ VE BİLGİSAYAR ORTAMINA MATERYAL A KTARIM ÇEŞİTLERİ
A-Dijital Fotoğraf  Makinesinden  Bilgisayar Ortamına Video-Resim Aktarımı  
B-Receiverdan;Tv Kartı Takılmış Bir Bilgisayara Video-Resim  Kaydı  Yapmak
C-Mikroskop ve Lup tan Bilgisayar Ortamına Video-Resim Aktarımı      
D-Sunu Kamerasından (Avervision) Bilgisayar Ortamına Video-Görüntü Aktarımı
E-Video ve Fotoğraf Kamerasından Bilgisayar Ortamına Video-Resim Aktarımı                     
F-Ses Kayıt Cihazıyla; Doğal ve Yapay Ortamdan Ses Kaydı ve Sanal Araçlarla Ses Düzenleme

G-Scanner Aparatları Kullanılarak Bilgisayar Ortamına Görüntü Aktarılması Çeşitleri
1-Scanner  Kullanılarak Fotoğraf Görüntülerinin Bilgisayara Aktarılması                              
2- Scanner  Kullanılarak OCR Programları Aracılığı İle Bilgisayar Ortamına Materyal Aktarılması
3- TMA Film Tarama Aparatı Kullanılarak Bilgisayar Ortamına Materyal Aktarmak        
4-Işık Kutusu Aparatı Kullanılarak Bilgisayar Ortamına Materyal Aktarma

ORTA ÖĞRETİMDE BİYOLOJİ DERSLERİNE  BAZI ETKİNLİKLERİN KAZANDIRILMASI


KRİTER VE MİĞFER KAVRAMLAR
1-Düzenleme  
2-Neden ve Etki
 
3-Sistem

4-Modeller

5-Değişim

6-Yapı ve İşlev

7-Farklılık

8-Tanımlama

9-Gerçek


ETKİNLİK VE DENEY    MİĞFER KAVRAMLARLA İLGİLİ ETKİNLİKLER
Realty TV, History Channel, Discovery  Channel ve National-Geographic kanallarından Kayıt edilen filmler ve Dersle İlgili Sunulan Makaleler
BİLİM ADAMLARININ ( EVRENSEL BİR İNSANIN )  PROBLEMİLERİ ÇÖZME-DÜŞÜNME YÖNTEMLERİNİN BASAMAKLARI
ÇALIŞMANIN ÖNEMİ VE HAZIRA ALIŞMA-ALIŞTIRMANIN FELAKETİ
EĞİTİM VE ÖĞRETİMİN ÖNEMİ
GELECEĞE VE DEĞİŞİME HAZIR NESİLLER YETİŞTİRMEK
GELECEĞİN İNSANI VE BEYNİ

SONUÇ VE ÇÖZÜM

ÖĞRETİM TEKNOLOJİLERİ VE BİYOLOJİDE MATERYAL GELİŞTİRME DERSİNİN UYGULAMALARI
1-Işık Kutusundan Dijital Ortama Görüntü Aktarılması

2-Mikroskoptan
Dijital Ortama Doküman Aktarılması  
3-Video Kamera'dan Dijital Ortama Doküman Aktarılması
4- Dijital Fotoğraf Makinesinden Dijital Ortama Görüntü Aktarılması
5-Televizyondan Dijital Ortama Kayıt Yapılması
6-Tarayıcıdan
Dijital Ortama Elle ve Otomatik Doküman Aktarılmas ı
7-TMA Cihazından Dijital Ortama Pozitif ve Negatif Görüntü Aktarılması
8-Sunu Kamerasından Dijital Ortama Video ve Görüntü Kayd Edilmesi
9-FineReader Kullanma (OCR'la...html, .doc, .pdf Dokümanlarının hazırlanması)
10-Photoshopun Kullanılması (Görüntü aktarma, Rötuş ve Web amaçlı)
11-Macromedia Dream Web Aracının Kullanım Esasları
12-Dijital Ortama Ses Aktarımı -Ses Formatlarının Dönüşümü (MP3, WAW, DAT) ve İşlenmesi
12.FlipAlbum Sanal Kitabı Uygulama Alanları


MATERYAL GELİŞİTRME DERSİ UYGULAMALARINDA:
Mikroskobik ve Makroskobik Materyal Geliştirmek Amacıyla; Doğadan Toplanan Makroskobik  Canlılar  ve Toprak-Sudaki Mikroskobik Canlılar, Biyoloji Laboratuarları ve Materyal Geliştirme Odasında , Üretici Bir Zihniyetle Öğrencilere Değerlendirilerek Ders ve İnternet Materyali Geliştirilmektedir.Sunu ve Etkinlik Sınıfında ders verilmektedir.

Bu Dersi Nasıl İşleyeceğiz,
1-Teorik Konular ders hocası tarafından sınıfta sunu şeklinde işlenecek ve örnekleriyle tartışılacak.
2-Sanal ve gerçek araçların tanınması ve uygulanmasına yönelik verilen ödevlerin hazırlanması; ders hocası, tezli yüksek lisans öğrencileri ve sınıfta görevlendirilen öğrencilerin rehberliğinde konular uygulamalı işlenecek.
3-Uygulamalar;Fen Bilgisi Anabilim Dalı Materyal Geliştirme ve Uygulama Sınıfı ile Biyolojik Materyal Geliştirme ve Hazırlama Odası'nda  hazırlanmış uygulama bilgisayarlarında yapılacaktır.
4-Her hafta işlenen konulara ilişkin raporlar konun fıtratına uygun ders bitiminde veya müteakip hafta toplanıp; hemen kısa uygulama sınavında, raporlara ve ödevlere not verilecektir.

   Bu Dersin Kazanımları;
1-Gerçek araçlarla makroskobik ve mikroskobik biyolojik materyal toplama tekniklerini öğretmek ve uygulatmak.
2-Biyolojik Materyal geliştirmede kullanılan sanal araçları uygulamalı tekniklerle öğrencilere kavratmak.
3-Öğrenciler de kurallara uygun; materyal toplama, verimli materyal hazırlama zihinsel, el becerileri ve keyif alıcı refleksleri geliştirmek.
4-Algıda değişmezliğe uygun materyal geliştirmek. Filmi İzleyin

Dersin Önemi ve  Öğretim Üyesinin Uyması Gereken Bazı  Kurallar:
1-
Bu ders hangi branşta verilirse verilsin, ders hocasının mutlaka kendi branşıyla ilgili eğitim araç-gereçlerini çok iyi tanıması ve kullanması gerekir. Ya da eğitim teknolojileri araç-gereçlerini tanıyan başka bir uzmanla dersi birlikte yürütmesi daha uygun olur.
2-Konuların sıralanışı; mevsime uygun olarak, basitten karmaşığa doğru-tamamlayıcı olması çok önemlidir. Sıralanan konularda branşla ilgili tüm uygulama, deney ve etkinlikleri en güzel şekilde, öğrencilere uygulamalı olarak yaptırılmalıdır.
3-Konu içerikleriyle ilgili; yazılım, resim, sunum, grafik-çizim (photoshop-corel) ait (örneğin; Power-Point, Word, Excel, Microsoft editör programı… gibi)  temel araçları kullanmalarına yönelik bilgilerin kısa etkinlik ve uygulamalarla öğrenciye öğretilmesi gerekir.
              
Bu araç-gereçler; tarayıcılar, bilgisayarlar 123, 4, 56, tepegöz, multimedia aracı, datashow, video, televizyon, sunu kameraları, mikroskoplar, luplar, büyüteçler…  gibi gerçek araçlardır.
             Ayrıca sanal araçlardan dersle ilgili; temel kavramlar, uygulama, etkinlik ve deneyler hakkında bilgi sahibi olmalı ve bunlara ait materyallerin temin edildiği kaynakları çok iyi tanımalıdır.
4-Bu dersin adı, "Öğretim Teknolojileri ve Biyolojide Materyal Geliştirme" şeklinde özgünleştirilmelidir. Hatta her branş için özgünleştirilmesi daha doğru gözükmektedir.
5- Biyoloji derslerinde kullanılan sanal ve gerçek araç-gereçler listelenmelidir. Bu araç ve gereçlerin kullanım şekilleri ve bunlarla üretilen bilgi ve materyaller uygulama-etkinlik-deneylerle öğrencilere verilmelidir. Sürekli değişen bilgi ve teknoloji ivmesini öğrencilere takip ettirmek için; özellikle demode olmayan (kalıcı) bilgi, araç-gereçler öncelikle öğrencilere öğretilmeli ve uygulatılmalıdır. Ayrıca mezun olduklarında da, ilerleyen teknolojik ivmeyi takip etmeleri için hangi kaynak ve yolları izlemesi gerektiği gerekçeleriyle öğrencilere öğretilmeli ve kavratılmalıdır. Bu sayede gelişen teknolojiden haberdar-geleceğinden emin bir nesil oluşur.
6-Öğrencilerde zihinsel üreticiliği, hobi haline getirmek için; Yukarıda bahsedilen sanal ve gerçek araç-gereçlerin uygulama-deney-etkinlik ve ödevlerle öğrencilere biyoloji konularıyla ilişkilendirilerek kavratılmalıdır.
7- 6. maddedeki amacı gerçekleştirmek için; öğrencilerle birlikte toplu etkinliklerle materyal geliştirilebilir.
Örnek 1, Bitki morfolojisi ile ilgili olarak öğrencilerle doğaya çıkılıp, materyal toplanırken hangi bitki veya bitki organını ne amaçla toplaması gerektiği konusunda beyin fırtınası sorularıyla dikkatleri çekilir. Toplanan bu materyaller Işık Kutusu veya Light-Show araçlarıyla scan edildikten sonra; Power-Point' la sunu hazırlatılıp ders materyali üretilebilir. Ya da internetten bilgi arama teknik ve yöntemleri öğretildikten sonra (bilgi tarama motorlarını kullanma kuralları); bir konuyla ilgili öğrencilerle birlikte resimler indirilir ve bunlarla ilgili sunu hazırlanabilir.
Örnek 2; Doğadan toplanan canlı böcekler...vb. diğer küçük canlılar kapalı petri kutusunda davranışları incelenir; scanner, Lup veya dijital makineyle resimleri çekilip sunu hazırlanır. Ya da müze materyali geliştirilir. Hayvanları formol içine koyarak öğrencilere bu konuyu daha etkili bir şekilde sunabiliriz.   

             

     
İnsanda Sentezlemek Gücü Nedir? Ne Zaman Başlar;İnsanda genel olarak 2-3 aşamalıdır.
1-Doğuştan önce genlerinde var olan oluşturmaya yatkınlığı hayata uygulama becerileri. Ör.Bir yavrunun anne karnında, yumurta içinde..vb veya  doğuştan hemen sonra gösterdiği ortak payda birleştiricilik beceri ve sıfatlarıdır.
2-Ebeveynlerini taklitten tutun doğadaki varlıkları, mekanizmaları, şarkıcıları, hocaları, batıyı, peygaberleri hatta taptığını Allah. CC. taklit ederek gelişen  taklid yapma.Ör.doğal yasalar ve bağıntı  kaşifleri
3-Doğada olmayan veya ender bulunan çok gerekli şeyleri icat edenler. Ör. Mucitlerin buluşları.

Uygulamalarda Öğrencilerimizde Sentezleme Gücünü Geliştirme;
1-Taklit yapma: Geliştirme ;Ör;taklitleri pekiştirmek drama yeteneğini geliştirir.
2-Tümevarımla Sentezlemeyi Geliştirme;Parçalanmış bir resmi, bilgiyi, konuyu, cümleyi zamana karşı tamamlama denemeleri
3-Tümdengelimle (analizle) Sentezlemeyi Geliştirme;Bir bütünün içinde ip ucu verilen ayrıntıların katmanların mantık sistemlerini buldurmak ve bulunan katmanlar arsındakibağıntıları analizi anlamlandırma.
4-Yarı (Tümevarım- Tümdengelim) Almaşlı Sentezlemeyi Geliştirme. 2 ve 3 numaralı uygulamayı bir arada yaptırmak  yani analiz ve sentez bir arada.

Bir Öğrencinin sentez gücü; soyut, somut ve sanal gerçekleri  doğru taklit ve tahmin etme gücü ile doğru orantılıdır. Yukarıda ki birleştiricilik serileri geliştirildikten ve pekiştirildikten  sonra ;en basitten karmaşığa doğru hedefe varmada gösterdiği doğru performansı (eksiği doğru tamamlama veya hedefe doğru ulaşma)  ölçülür.
Ör. Bir sınıfa dijital ortamda veya kağit üzerinde sırasıyla  %90, %80,……%10..vb kısımları deforme olmuşhayvana ait resimin hangi hayvana ait olduğunu kağıda yazmaları istenir. Her aşama için ayrı test yapılır  başarılı olanların kağıdı ve % desi yazılır ve gittikçe %10 basitine indirilir.Sonuçta her öğrencinin doğruyu % kaçta tahini önem taşır. Görsel Sentez (Zekası)
Ör.Ben kaç kiloyum diye sorulur, bu şişe kaç kg lıktır veya hacmi ne kadardır; doğruyu bilen sıfırın içine ulaşır.Tam puan sıfırdır. Doğruya gerçeğe hatasız kenetlenme.Kiloyu fazla söyleyene kaç kilo fazla söylemişse + kilo yazılır. Az söylemişse eksik kilo söylemişse yazılır. Ör;Sorulan kilo !00 ise; 105 diyen öğrencinin puanı +5, 95 diyen öğrencinin puanı -5 verilir. Puanlar – ve + lı olarak toplanıp mutlak toplam ile değerlendirir.Matematiksel-Hacimsel-Ağırlıkla...vb Düşünsel Sentez.
Tahtaya zordan basite rasgele çizgiler-eğriler çizilip kaç santim olduğu sorulabilir(sonra iple kaç santim oldukları ölçülür) . Değerlendirme yine -, 0 ve + şeklinde olur. Dinamik- Görsel Sentezleme.
Ör. çeşitli hayvan ve varlık sesleri dinletilir sırasıve hangi hayvanlara (hayvan sesleri ve hayvanlar önceden mutlaka tüm öğrencilere öğretilmiş olmalı) ait olduğu istenir.  İşitsel birleştiricilik.Yada bildik tanıdık görmediği  cisimlere dokunup ne olduğu sorulur. Dokunsal Sentezleme.
5 duyu ve ötesi için bu testleri geliştirmek mümkündür.
Bu Testler Yapılmadan Önce;
1-Öğrencilerin  tıbben 5 duyularının algılama aralıkları hassasiyeti ve sağlık problemlerinin mutlaka önceden doktorlarca saptanması gerekir. Bu veriler testlerle birlikte değerlendirilmeli.
2-Öğrencilerin rehber öğretmen psikolojik danışmanlarca veya psikologlarca sınav heyecan ve stresinden arındırılması gerekir.
3-Öğrencinin yaşı, aile hayatının hikayesi, mali durumu ve çocukluğunu geçirdiği yöreler ve hayatında önemsediği- önemsemediği değer yargıları ve olaylar bilinmeli.
4-Sınavdan önce;sınavda sorulacak; varlık olgu, olay, süreç..vb ne kadarını tanıdığı bilinmeli veya sorulan varlık olgu, olay, süreç..vb öğretilmeli
.

Algıda Gerçek Değişmezliğin Yorumu;

İnsanın düşünsel ve bendesel enerji hallerinde;algıda gerçek değişmezliğin ortak paydasını ve düşüncede  çeşitliliğin  bereketini  karıştırmaması gerekir.Birleşticiı düşüncede yanılgı payı
İp ucu;aynı resme veya görüntüye…vb bakan 3 kişi düşünün, Kritik uzaklıkta bir gerçek görüntü veya resim de denenebilir(düşüncede serap etkisini deneme) . Mutlak sınmaya konan resmin, görüntünün gerçek yanıtları ve yanıltıcı yanıtları çok iyi bilinmeli.
1-Hayal gücünü % kaç hatalı ve eksik katıyor.
2-Hayal gücünü % kaç doğru ve gerçekçi katıyor
3-Gerçeği ne kadar  zenginleştiriyor.
4- Gerçeği ne kadar  netleştiriyor.
5-Diğerleri
Yukarda ki deneme insanın bedensel ve sanal-düşünsel araçlarını kullanmak için uygulamaya konularak birleştiricilik sıfatını saptamak olasıdır.1, 2, 3, 4

Algıda Değişirliğin Yorumu;

Algıda Çeşitliliğin Yorumu;

Algıda Gerçeğin Değişmezliğine Dayalı Olarak Geliştirilen Bu Yöntemin En Önemli Hedefi ve Amacı;Fert ve toplumsal bazda;bedensel ve zihinsel eksiğimizi/lerimizi-hatalarımızı tanıyıp ona göre ürettiklerimizi ve üreteceklerimizi daha doğru konuma oturtmaktır. Bu amaçtan hareketle bedensel ve zihinsel olarak doğru düşünmek- doğru algılamayı alışkanlık ve refleks haline getirmeyi amaçlayan eğitim ve öğretim sistemleri geliştirmektir.

 

   MATERYAL GELİŞTİRME DERSİNDE,  ZİHİNSEL VE EL BECERİLERİNİN GELİŞTİRİLMESİ NİN ÖNEM İ
Gerçekten insan olarak
; bedensel ve düşünsel bazda, doğal döngüyü ve doğadaki mantık sistemlerini zihnimize özümseyebiliriz. Bu noktadan hareketle geliştirdiğimiz mantığı, eğitimle ve öğretimle pekiştirmemiz gerekir. Ör: Bir sanatçının, iç dünyasında hayal ettiği veya düşündüğü  silueti (şekilsel hayali bilgiyi)  dışa çıkarsama yaparken, yürüttüğü özdeşleştirme mantığı (benzeşim ve yakıştırma mantığı) çok önemlidir.İç ve dış dünya bilgileri arasında tatmin edici özdeşleştirmeyi yakalayana kadar uğraşır(ressam- resim, beste -müzisyen, heykeltıraş ve heykel ilişkisi...vb). Bu noktadan hareketle, doğadaki mantık sistemlerini özümsedikten sonra, varlıkların yararına uygulanabilirliği, dışa çıkarsamaya uygulamada özdeşleştirme mantığını yürütmek çok önemlidir. Bu  konuda öğrenci ve öğretmenler,  mantık ve muhakeme geliştirme jimnastiği yapmalıdır. Hatta sorun ve problem çözmeyi, bulmaca çözme haz duygusu kadar zevkli ve refleks haline getirmek mümkündür.  Sonuç olarak; biyolojik materyal geliştirmedeki önemli amaçlardan biride, doğal, yapay ve sanal mantık sistemlerini özümsemek bunlara dayalı olarak, zihnimizde ürettiğimiz orijinal bilgilerle zihinsel üretkenliği alışkanlık ve refleks haline getirmektir. Yani biyolojik materyal geliştirme dersinde öğrenciler; teknolojik araç ve gereçlerle beraber, çevreyi de etkili bir biçimde kullanarak, muhakeme mantığını geliştirmek ve kazanmak amacıyla, zihinsel -bedensel özel refleks ve alışkanlıklar kazanmaktadırlar. 

Çıkarsama:Zihinsel ve el becerilerini geliştirmenin amacı;öğrencinin yaşadığı çevrede, internette ve doğada var olan materyalleri, varlıkları mesleği ile doğru-hızlı ilişkilendirme reflekslerini geliştirmektir.Biyolojik Materyal Geliştirme dersinde yukarıdaki mantıkla: hazır biyolojik materyallere ilaveten; konularla, doğadaki varlıkları ilişkilendirmek mümkündür. Ör1; taze 1 veya  kurutulmuş  bitki ve hayvan materyallerini, öğretim yöntemleri dikkate alınarak; derste etkili biçimde kullanmak mümkündür. Ör2, evde çöpe atılan ambalaj malzemeleri, biyolojik materyaller, tohumlar, şişeler…vb öğretim yöntemleri dikkate alınarak; yukarıdaki mantıkla dersler ilişkilendirilmelidir. Ör3, farklı tohumlar matematikte, sistematik ve sınıflandırma yönteminde; küme dersi etkinlik ve uygulamalarında kullanılabilir veya atık CD’ler  saat,daire ve çember kavramlarının anlatımda kullanılabilir.Ör4; atık malzemelerdeki geometrik şekiller etkinlikte kullanılabilir. Ör4, Anahtar-kilit enzim substrat ilişkisini izah etmek için kullanılır, toplar küre kavramı, rulolar silindir kavramını izah etmek için kullanılır, bozuk saat yapay sistem kavramını izah etmek için kullanılır.
       Derslerimizde zaman zaman  bazı atık malzemeleri (plastik, teneke 1, cam, mika,atık demir, kemikodun..vb atık malzeme) öğrencilere gösterip bunları hangi derslerde ve etkinliklerde  kullanabilecekleri konusunda mantık ve muhakeme yürütme uygulamaları yapılmaktadır. Öğrenci bu uygulamalardan  haz  duymalıdır.
       Materyal geliştirmede; hem doğadan , hem de sanal ortamdanda biyolojik materyal geliştirmeye yer verilmelidir. Ör;sanal materyal geliştir mede doğal görüntü, resim ve filmlere öncelik verilmelidir. Gerekirse, çizim ve animasyonlara ikinci planda yer verilmelidir.
Aslında Anabilim dalımızda yürütülen projelerden; Evsel Artık ve Atık Malzemelerin Fen ve Matematik Öğretiminde Kullanımı adlı proje çalışmanın; amaçlarından pek çoğu dersimizle örtüşmektedir.

 

A- Eğitim:Fert ve Toplumda, istendik ( pozitif) davranışların ortaya çıkması ve benimsenmesi için yapılan her türlü faaliyettir.Diğer bir deyişle; canlı varlıklara istendik düşünsel-bedensel davranışları kazandırmak için; yapılan her türlü süreçtir.
Bireyin insan toplumuna ve doğaya yararlı olması amacıyla ideal ahlak ve kültür normlarına sahip kişilik olarak sosyalleştirilmesi sürecidir
Fert ve topluma/lara; güzel ahlak normlarını kavratmak-güncelletmek için; gerçeği/leri zamanın da doğru mayalamak veya mayalatmak için, yapılan her şeydir
veya İnsana;hayatında uygulayabileceği kadar; hakikatin ve güzel ahlakın mayasını zamanında -yeterince doğru çalmaktır. (Demirkuş 2006)
Bireyin insan toplumuna ve doğaya yararlı olması amacıyla ideal ahlak ve kültür normlarına sahip kişilik olarak sosyalleştirilmesi sürecidir.
Bazen eğitimle mutlak gerekli hedeflere ulaşmak için;toplumun değişime müsait olmadığı yada fıtratının zorlandığı konular da diyet-özel bağışıklık sistemini geliştirmek çok önemlidir yani bir konunu gerekliliğini anlamak için topluca geçici günaha davetin komikliği-gerekliliği. (Demirkuş 2007)

Eğitim;Akıl sahiplerinin, nefsini ve tüm sanal araçlarını doğru tanıtıp, toplum içerisinde; kendini liyakatli, namuslu ve dürüst konumlandırmasını insanlara kavratmak , öğretilenleri düşünce ve davranışlarında refleks haline getirtmektir.(Demirkuş 2008)

Eğitimin Hedefi;eğitim sistemlerini kullanarak, fert ve topluma kendisini(nefsini) doğru tanıyıp, dürüst ve namuslu konumlandırma güzel ahlakı aşılamak ve akıllı yaşamayı refleks haline getirmektir.
Eğitimle, insanların ve hayvanların hangi sanal araçlar ve sıfatların kontrolünde olduğunun: benzerlik, ayrıcalık ve özgünlüğünün; gerçek ve doğru farkındalığını kavramak ve uygulamaktır.

Kendini Tanımak:
zihinsel- bedensel araçlarını; tanımak, tüm güçlerini bilmek, kullanma becerileri derecesini doğru kavramak, insani, hayvani sıfatlar- araçları… vb doğru tanımak, uygulamak ve kullanmaktır.

Çıkarsama;
Aklın kontrolündeki iradesine emanet insanla, zekasının kontrolündeki iradesine insanlar arasındaki farkları düşünün. Hayvanların hepsi;gen zekasının ve içinde yaşadığı çevrenin sistem zekasının kontrolündedir.

Eğitimdeki Amaç:Doğal olan bu hudutlarda: fertten toplumlara;güzel ahlakın, iletişimin, sosyolojik çeşitliliğin(Müsrif-İlkel Teknoloji , Patojen(öldüren)istisnalar hariç) önemini-bereketini, birlik-beraberliğin bilincini ve zorunluluğunu, bilimsel verilere dayalı olarak kavratmaktır. Eğitimle pay (fert ve toplumun özgün özellikleri= aktif özgünlük) ve payda (fert ve toplumun ortak özellikleri=yarı aktif özgünlükler) arasındaki bilgi-sosyal ilişki-gen akışı ile nefes alan-hayat bulan çizginin belirginleşmesi  somut örneklerle gerekliliği kavratılması gerekir.
Bu açıdan:fert veya toplumlardan ;insanlık paydasını yutamaya çalışanlar patlar, yutturanlar kayıp olur;özgün payını; yutan/yutturanlar ise yok(asimile) olur. Dengedekiler hayat bulur. SANKİ BU DOĞAYA KONMUŞ BİR YASA GİBİDİR. Tanışasınız diye, sizi kavimlere ayırdık (Allah C.C.). Yerine ve önemine göre; birbiriyle bağlantılı olarak, önce evrensel eğitim daha sonra kişisel ve ulusal eğitim yapılmalıdır?. Bazen; evrensel ve ulusal eğitimlerin ilişkisi eş güdümlü verilmeli. Evrensel eğitim ulusal benlik ve kimlikleri asimile etmemeli.1, 2,  
B-Öğretim: Öğretim ise, doğadakivarlık, olay, olgu ve diğer tüm enerji hallerinin;özgünlükleri (varlık) -faaliyetleri  (varlıklar arasındaki dinamik süreçler) arasındaki ilişkilerine ait bilgilerden yararlanılansı amacıyla ;  bilgilerin, insanlığa devşirilmesi ve  uygulanmasıdır. Doğada var olan bilgilerin insanların anlayabileceği bir seviyede öğretilmesidir.Öğretimde çeşitli yöntemler kullanılır. Öğretimde bilgi aktarılırken (yöntem ve yöntemler kullanılırken) çeşitli araç-gereçler kullanılır ve öğretimle ilgili kavram ve kavramlar arasındaki ilişkiyi en güzel şekilde temsil eden materyaller ya doğrudan doğruya kullanılır ya da bunlara ait veriler teknolojik araç-gereçlerle öğretimde kullanılır. Diğer bir deyişle;Doğayı tanımak ve ondan yararlanmak amacıyla; Doğal ve yapay (insan ürünü ör: çizgi film)  bilgileri insana kavratmak ve uygulatmak için yapılan her şeydir. Doğada var olan bilgileri (varlıklar, olaylar, olgular, sistemler, kanunlar, kavramlar v.b) anlaşılabilir hale getirmek amacıyla çeşitli yöntem, araç-gereç ve teknikler kullanılarak  fert ve topluma planlı ve programlı bilgi aktarma sürecidir .

Öğretim: Doğayı tanımak ve ondan yararlanmak amacıyla; Doğal ve yapay (insan ürünü ör: çizgi film) bilgileri insana kavratmak ve uygulatmak için yapılan her şeydir. Ör; bugünkü teknoloji öğretimin ürünüdür. Doğada var olan bilgileri (varlıklar, olaylar, olgular, sistemler, kanunlar, kavramlar v.b) anlaşılabilir hale getirmek amacıyla çeşitli yöntem, araç-gereç ve teknikler kullanılarak  fert ve topluma planlı ve programlı bilgi aktarma sürecidir .

C-Öğrenme:Amaçlı veya amaçsız edinilen bilgilerin canlı varlıklarda; kalıcı ve hayatta bilinçli uygulanabilir hale gelmesidir.İnsan;kullanmadığı ve kullanamadığı bilgisinin hamalı, yanlış uyguladığının cahilidir(Demirkuş 2006).

E18'DE Eğitim ve Öğretimin Altı Önemli Prensibi

1-Eğitim ve Öğretimde Birinci Prensip;Varlığın Özelliklerini Çok İyi Tanımak(Algıde Değişmezlik Prensibi)Doğru Tanımak-Doğru Empati Duymak Prensibi): eğitilecek olan varlığın/ların; idoları, idleri, ilahları,yaşı, eşik bilgileri değer yargıları, haz duyguları,nefretleri, korkuları, sevgileri ve fıtratının değişebilirlik açılımlarını…vb sıra dışı bedensel, zihinsel olgu ve araçların özelliklerinin-özgünlüklerinin çok iyi bilinmeke ve algıda değişmezlik prensibi için doğru empatı duymaki gerekir.

2-Eğitim ve Öğretim de İkinci Prensip (Doğru Konumlandırma Prensibi);
doğru zaman, doğru yer/sınıf-doğru bilgi/leri, doğru yöntemi/leri eşleştirmek ve seçmek. Sabreden dervişin muradı vaktinde doğan-batan güneşmiş veya vaktinde yeşeren gülmüş mantığını uygulamak. son derece önemlidir.

3-Eğitim ve Öğretimde Üçüncü Prensip(Doğruya İnandırma Prensibi
);
öğrenciyi konunun önemine veya gerekliliğine inandırmak,konuyu; doğru örneklendirme-doğru uygulama, yeterli pekiştirme ve hayata doğru güncellemedir. 

4-Eğitim ve Öğretimde Dördüncü Prensip(Doğru Uygulama Prensibi)       

5-Eğitim ve Öğretimde Beşinci Prensip (Doğru Sonuçlandırma Prensibi)

6-Eğitim ve Öğretimde Altıncı Prensip (Doğru Değerlendirme Prensibi)

Eğitim ve Öğretimin Önemi
       Mutlaka insanların bulunduğu her yerde yararlı, gerçek, genel ve spesifik akaitler geliştirilmesi gerekir. Akait: paylaşıldığı zaman haz duygularının artmasına, çoğalmasına neden olan kurallar topluluğudur. Örneğin, insan, teknoloji, din, siyaset, millet ve vatan akaidi gibi… Halbuki İnsan-Doğa akaidi; Birçok akaidin ortak paydasını oluşturur. Mutlak evrensel akaitlerden belki de en önemlisidir.
      Gerçekten fen bilgisi; insanların ahlakını güzelleştirmiş olsaydı, teknolojik ülkelerin gelişmemiş ülkelere göre ahlaki yönden çok büyük yol kat etmesi gerekirdi. Ör; Nazi Almanya’sı. Bilim ve teknoloji geliştiren Bilim insanlarının çoğu güzel ahlaklıdır.  Gerçekten bilimi sürükleyen insanların sayıları;  çok az olan beyinlerdir. Doğal yaşantının (ilkel kabilelerdeki evrensel ahlak ölçüleri) ve Gelişmiş yaşantının  (medeni toplumlardaki evrensel ahlaki normlar) Doğal ve teknolojik hayatın, insan beynini yeterince evcilleştirmeye tesiri şüphelidir.
  Etoloji,hayvanların davranışını inceleyen bilimdir.
  Psikoloji ise insanların davranışını inceleyen bilimdir. İnsanların ahlaki ölçülerinin ne kadar etolojik, ne kadar psikolojik olduğu onların evcil(gelişmiş) beyinleri hakkında bize bilgi verir. Kısaca ; ilkel ve gelişmiş; fert ve toplumların davranışları ne kadar hayvanlara benzerlik gösteriyorsa o kadar ilkel ve  negatif evrensel ahlak ölçülerine yaklaşmış  demektir.   Öğretimin, eğitimin yerini alamadığı, birbirini tamamladığı kesindir.
      Fert veya toplumların;bedensel-zihinsel ürettiklerinden, varlıklar ne kadar zarar  görüyorsa ve  bazı ahlaki davranışları itibariyle  hayvanlara ne kadar çok benziyorsa o kadar ilkeldir. Afrika,Avustralya ve Kuzey Kutbunda  yaşayan topluluklar doğal kavimlerdir. İlkel değildir.
      Bunun tam tersi ise insanın, hayata daha yakın eğitimli kamil insan olduğunu gösterir.
      Hayvanlarla beraber geçmişten, bu güne insana en çok etki eden yöntemler hangileridir?
Zor kullanmak, telkin yöntemi, sevgi yöntemi, taklit yöntemi, özendirme yöntemi, güdüleme yöntemi, teşvik yöntemi, takdir yöntemi, inandırma yöntemi, güven verme yöntemi, psikolojik baskı uygulama, olumsuz sonuçlardan ders alma, yanıltma yöntemi, teknik olarak yön vermek, tersi telkin vermek, ailesinin ve çevresinin beklentilerini telkin ederek sorumluluk yüklemek, aile içi rekabet, olumlu ve olumsuz sonuçları göstermek, başkasını örnek gösterme, zayıf noktalarını yakalama, ödüllendirme, başarının getirdiklerini göstermek, pratik hayatta başarılı kişilerin hayat rahatlığı ile başarısızların çektiği sıkıntıların gösterilmesi, ilgisiz davranma, kişiliğine ve bilgisine saygı duyarak değer verme, öğrenciyi hassaslaştırıp davranışlarla yön vermek, şişirme yöntemi vs

Eğitim Davranış Bilimi ( Eğitim Psikolojisi): Birinci derecede beşeri- ahlaki davranışları inceleyen bilim dalıdır.

Öğretim Davranış Bilimi (Öğretim Psikolojisi):Eğitim psikolojinin bir alt dalı olup; pozitif b ilimlerin  insan davranışlarına etkisini inceleyen bilim dalıdır.

  SONUÇ:İnsanların, doğadaki varlıkları doğru tanıması ve sanal dünyalarının doğru gelişmesi sonucu; kendini daha gerçekçi tanımasına ve tahlil etmesine olanak sağlar. Eğitim ve sosyal sorunlarını çözmüş fert ve toplumlardan yararlanarak, gerekirse taklit ederek sorunlarımızı çözebiliriz .Ör:Biyolojik Materyal Geliştirme mantığı.

Materyal: Yapay  ve doğal varlıklar;sanal veya gerçek amaca  hizmet ettikleri zaman materyal adını alırlar :Örneğin ders materyali dediğimizde o dersle ilgili canlı, cansız, pratik  ve teorik bilgi ve varlıkların hepsi kastedilir.Ör:canlı saksı çiçeği, kuru bitki, bilgisayarda hazırlanmış bir sunu özellikle materyal kavramını fen bilgisi açısından açıklar.Materyal kavramı bir amaca hizmet eden:sanal,gerçek,yapay ve doğal veriler - varlıklardır. Materyal hizmet ettiği amacın aracıdır. Bu araç bilgi ya da madde olabilir. Materyal amaca hizmet etmekte somutlaştırıcı bir hizmet vermeli sadece doğadaki konu ile ilgili, somut ve soyut varlıkları devşirmek değil bir konuyla ilgili sunu CD’si hazırlamak gibi de olabilir.

Materyal Geliştirmek: Bir varlığı amaca en verimli halde hizmet edecek şekilde değişime uğratmak yada olduğu gibi kullanım alanına sunmaktır.Bir dersin ya da amacın hizmeti için bulunan varlıkların hepsi materyaldir.  Her materyal bir varlık olabilir ama her varlık bir materyal olmaz.
Materyalleri Sınıflandırmak;A-Sanal,Doğal B-Yapay, C-Yarı doğal, D-Yarı sanal,  E-Yarı yapay materyaller olarak gruplandırabiliriz

İç ve dış dünyayı özdeşleştirmek ne demektir?   Örneğin beste ve müzisyen ilişkisi. Bestecinin notaları dış dünyaya çıkarsaması ve özdeşleştirmesi. Bir beste veya heykel olabilir. Önemli olan iç dünyamızdaki doğal bilgileri ( beste, heykel, resim, ders planı v.s) dışa tercüme etmektir. Bu durum sanal dünyadan gerçek ortama materyal geliştirme olarak tanımlanabilir.

Materyal Tasarımı;Geliştirilmek istenen sanal veya gerçek bir materyalin uygulamaya yada nesnelleştirmeye hazır hale getirilene kadarki düşünülen ve yapılan her şeyidir.
Tasarımı Dışa Özdeşleştirmek, Materyali Geliştirmek ve Uygulamaya Koyma Aşamaları;
1-Tasarlanan materyali düşünmek
2-Hayal kurmak
3-Hayal ettiğini iç dünyasında pekiştirmek
4-Pekiştireçlerle iç dünyasında somutlaştırdıklarını nesnel ortama aktarma araçlarını tespit etmek
5-Karar verilen sanal ve gerçek araçlarla uygulama denemelerine girişmek
6-İstenen hedefe ve gerçek eşleştirme doyumuna ulaşana dek denemelerle hedefe ulaşmaya çalışmak
7-Gerekirse hedefe ulaşmak için uzmanlardan yardım almak
8-Varılan sonucu değişik uzmanlara yorumlatıp değerlendirmeyi doğru konumuna oturtmak gerekirse materyali yeniden düzenlemek.


Teknoloji Çeşitleri;1-Sanal Teknolojiler 2-Dijital Teknolojşiler 3-Nesnel Teknolojiler
Teknoloji: Fen Bilgisinin meyvesidir.
Teknoloji :  Bilimsel çalışmaların , deneyimlerin ve tevafukların ürünüdür veya meyvesidir. Beynimizle nasıl çözümler üretiyorsak, doğadaki varlıkları, teknolojik araç- gereçleri ve  yöntemleri derslerimizle ilişkilendirerek materyal üretebiliriz. Ör; Sistematik dersinde, materyal geliştirmedir. Ör; Böcek, kelebek, karınca, kaplumbağa gibi hayvan koleksiyonlarını hazırlayabiliriz. İnternetten materyal temini yapılabilir. Ör.Dünyadaki yem bitkilerinin neler olduğuna bakılabilir.Biz de  öğrencilerin  materyal  geliştirme  dersinin çevreyle ilişkilendirilmesi amacıyla; uygulamalı çöpe atılan malzemeler ve doğadaki materyallerin kullanılabileceği 2.cil ve 3.cül alanları saptamak için;  zihinsel üreticiliklerine çözüm üretirken haz duymayı alışkanlık haline getirmelerini sağlamalıyız. Materyal Geliştirme Dersi uygulamalarında örneğin biyolojik saha veya fen bilimiyle ilgili kullanılan materyaller listelenir ve kullanım sahaları belirlenir.Bu kullanım sahaları ve liste belirlendikten sonra sanal ve doğal ortamdaki konumuzla ilgili materyalleri bir önceki liste ile ilişkilendirip pratiğe yönelik zihinsel beceri kazandırmak amacıyla öğrencilerle birlikte fert veya toplu etkinlikler yapılmalıdır. Ör: plastik bir kutunun üzerine bir numara verilir. Soru şudur; ders materyali olarak, nerelerde kullanabilirsiniz? Buradaki amaç hem ekonomiye katkıda bulunmak hem de zihinsel beceriyi ve üreticiliği alışkanlık haline getirmektir.

BİYOLOJİK MATERYAL GELİŞTİRİLEN ORTAMLAR VE KAYNAKLAR :
1-Doğal Kaynaklardan ve Ortamdan Materyal/ler Gelişitirmek;(Doğal Ortamlar) Ör; bitki,hayvan örnekleri, resim ve filmler
2-Yapay Kaynaklardan ve Ortamdan Materyal/ler Geliştirmek(Mediya veTeknolojik Yapay Ortamlar); Sanayi, eğitim kurum-kuruluşları, fabrikalar vb.. aldığımız sanayi malları, CD’ler, filmler ve  kitap kütüphane bilgileri 
3-Sanal Ortamdan ve Kaynaklardan Materyal/ler Gelişitrmek
;(İnternet ve Sanal Mediya Ortamlar) internetten bilgileri toplamak, dijital ortamdaki dergi, kitap, resim, belgesel ve filmlerden  yararlanmak.
4-Kişisel ve Kurumsal Kaynaklardan ve Ortamlardan  Materyal/ler GelişitrmekUzman kişi ve kuruluşlardan bilgi temini.Ör1; Bir uzman kişinin web sitesinden yararlanmak. Ör2: rasathane açarak, okul içindeki faaliyetlerlerden bilgi toplamak, sanal ortamda sunu slayt, animasyon - simülasyon ve gösteri hazırlamak, televizyondan bilgisayara kayıt yapmak.  

 

 Biyolojide Öğretim Teknolojileri ve Materyal Geliştirme Dersinin Hedefleri :

1. Daha fazla duyuya hitap eden, kalıcı ve etkili öğrenmeyi sağlayan biyolojik materyal geliştirmek.
2. Soyut bilgileri-kavramları, zihninde somutlaştırarak veya canlandırarak;teknolojik araç ve gereçlerle uygulamaya koyma reflekslerini-becerilerini geliştirmek.
3. Doğadan veya çevreden(Atık, artık,teknolojik araçlar...vb)gördüğü varlıkları, Biyolojik Materyal Geliştirme dersiyle ilişkilendirme becerilerini-alışkanlığını geliştirmek.
4. BiyolojikMateryal geliştirmek amacıyla; kullanılan sanal-gerçek araç ve gereçleri çok iyi tanımak ve kullanmak.
5. Biyolojik Materyal geliştirmek amacıyla; teknolojik araç- gereçler geliştirmek.
6. Biyolojik materyal geliştirmek amacıyla; var olan yeni teknolojik, sanal-gerçek araç gereçleri Biyolojik Materyal geliştirme alanına kazandırmak ve tanıtmak.
7. Hangi materyalleri ne zaman ve hangi koşullarda kullanacağımızı bilerek zamanı daha verimli kullanmayı öğretmek
8. Yeni teknolojik gelişmeleri nasıl ve nerden izlemeleri gerektiğini öğrencilere takdim etmek ve bu konuda onları bilgilendirmek.
9. Öğrencilerin doğuştan var olan gizli güç ve yeteneklerini ortaya çıkarmak ve alana uygulatmak.
10.Öğretim yöntemlerinin (Özel Öğretim Yöntemleri I ve II dersleri) çok iyi bilinmeden, mükemmel biyolojik materyal geliştirilemeyeceğinin nedenlerini kavratmak.
11.Zor koşullar altında bile, kaynaklardan biyolojik materyal hazırlama-kullanmada; zihinsel beceri ve üretici davranış alışkanlığını geliştirmek.
12. Öğrenciye:geliştirilen biyolojik materyalleri konularla-yöntemlerle ilişkilendirme kurallarını bilmeyi ve uygulamayı alışkanlık haline getirmek.
13. Biyolojik materyal geliştirmede, temel kuralları nasıl uygulayacağını öğretmek ve neden bu kuralları refleks haline getirmesi gerektiğini kavratmak-inandırmak.
14.Sürekli Biyolojik Materyal ile ders konusu arasındaki ilişkilendirme uygulamalar ile zihinsel pratik ve zihinsel–bedensel üreticiliği artırmak.
15.Eğitimde kazandırılan bilgi ve becerilerin sistemli, verimli ve etkili biçimde kullanılma alışkanlığı ve becerisini geliştirmek.
16.Teknoloji - Doğa arasındaki ilişkileri kavramak, bundan yararlanmayı ve doğayı korumayı öğrenmek-öğretmek.
17. Zihninde geliştirdiği bilgi ve biyolojik materyalleri;öğretim yöntemleriyle ilişkilendirmek, hayata uygulayabilme beceri ve alışkanlıklarını geliştirmek.
18.Varlıklara-olaylara-ilişkilere benzeşim-benzetim yaparak üretme, beceri ve alışkanlıkları kazandırma.
19.Doğadan ve sanal ortamdan biyolojik materyal toplama tekniklerini öğrenmek (Herbaryum- Müze materyali hazırlama).


ÖĞRETİM MATERYALLERİNİN HAZIRLANMASINDA, UYULMASI GEREKEN   BAZI İLKELER ŞUNLARDIR:
1-Zamanı Verimli Kullanma
2-Materyal Öğrenci Seviyesine Uygun Olmalı:
Materyal ve kullanılacak araç, öğrencilerin özelliklerine (yaş, zekâ ve geçmiş yaşantıların düzenine) uygun olmalıdır.
3-Materyal Tam ve Net Olmalı
: Şekiller belirgin olmalı, açık ve yarım bırakılmamalı. Özellikle iki boyutlu figürler için şekil tam yapılmalıdır.
4-Materyal Anlamlılık ve Kolay Kavranabilirlik; Bir materyal ne kadar anlamlı ise öğrenilmesi de o kadar kolaydır. Örnek: Anlamlı sözcüklerin öğrenilmesinin anlamsız hecelerin öğrenilmesine oranla daha kolay olması gibi . 
5-Materyalı Algıda Değişmezlik;
Biyolojik materyal herkestarafından başka şekilde algılanmamalı.
6-Materyal Bilinenden, Somuttan ve Basitten Başlamalı :
En iyi öğretim somuttan soyuta, basitten karmaşığa ve bilinenden bilinmeyene doğru gidilenidir.
8- Algıda Tamamlama : Bir olayın ya da eşyanın tümüne ilişkin çizgileri vermek yerine, bir kısmını vermek yeterli olabilir. Öğrencinin önceden bildiği nesneler çok basit çizgilerle verilebilir. Örnek; yazı tahtasına öğretmen rastgele bir dikdörtgen çizdiğinde kenar çizgileri köşede birbirini kesmeseler bile bu şekil öğrenciler tarafından dikdörtgen olarak algılanır.
9-Materyalde Çok Örneklilik: Bir kavramın özgün özelliklerini göstermek için çok sayıda örnek sunmak gerekir.
10-Materyalde Tümevarım (Birleştiricilik=Sentez)
: Birbiriyle benzerliği ve yakınlığı olan; bilgi varlık ve olaylar doğru ilişkilendirilerek algılanır ve daha iyi hatırlanır.
11-Materyalde Tümdengelim (Özgünlüğe Varma =Analiz)  İlkesi
: Bilgi, varlık ve olayların, özgün  özellikleri doğru algılanmalıdır. Herkes başka şekilde algılamamalı, birbirinden ayırt edebilmelidir.
13-Materyalde Dikkati Çekmenin Sadelik ve Birlikteliği
: Dikkati çekmesi ve üzerinde tutması için, bir görsel aracın elemanları karmaşık değil basit olmalıdır.
14-Materyalde İstenene/lere Dikkati Çekme: Öğretim materyalindeki önemli elemanları dikkati en çok çekecek şekilde yerleştirmek gerekir.
15-Materyalde Kullanılan Araç Niteliği  ve Eylem Birlikteliği: Kullanılacak araç, kazanılması öngörülen hedef davranışı oluşturabilecek nitelikte olmalıdır .
16-Fonun Anlamlılığı:
Şekil ya da yazıya anlam katacak bir fon olmalıdır. Örneğin; beyaz-koyu mavi, sarı-siyah, beyaz-yeşil, kırmızı-mavi,sarı- kırmızı, beyaz-kırmızı
17-Materyalde Derinlik:
Doğadaki varlıklar bize yakın ise gerçek ölçüleri ve renkleriyle görünürler. Aynı varlıklar çok uzaklaştıkça, küçülür ve renkleri de soluyor hissini verir veya çok  yaklaştıkça  netliği ve görüntüsü bozulur.
18-Ses ve Görüntü Efektlerini  Doğru Yer ve Zamanda Kullanma:sesin şiddeti, hızı, derecesi, esnekliği, akıcılığı gibi görüntünün efekti,renkleri doğru kullanılmalıdır.
19-Görüntü ve Sesleri Doğru İlişkilendirme  İlkesi:Konunun doğası, Hedefi,davranış ve araçların nitelikleri doğru ilişkilendirilmelidir.

20-Materyalde Yenilik:
Güncel ve Geçmişin zıtlık veya tamamlayıcı özelliklerini kullanmak.

21.Materyal Amaçla Doğru Örtüşmeli
Not;materyal hazırlanırken mümkünse grup ve uzamn kişi görüş yada yardımını almak uygundur.
              MATERYAL GELİŞTİRMEDE GÖZLEM VE DENEY YÖNTEMİ
     Doğaya ilişkin bilgilerimizi genel olarak gözlemlerimizle edinerek zihnimizde işleyerek özelleşmelere ve genellemelere varırız. Eğer yanlış gözlem sonucu yanlış genellemelere varmışsak aynı olgu ve varlıkları tekrar gözlem yapma ihtiyacı duyarız veya hipotez ileri sürmüşsek, gerekirse,değiştirme yoluna gideriz.
      Deney: Doğadaki hadiseleri taklit etmek, belirli amaçlara ulaşmak için, belli bir konuyu kavratmak için kurulan belirli düzeneklerle uygulayarak netice/lere ulaşmaktır.
      Doğa bilginleri ve bilim adamları ya da eğiticiler doğayla ilgili bilgileri ve kuramları doğru biçimde kurmak için deney ve gözlemlere başvururlar. Bu amaçla doğayla ilgili bilgiler ya da doğal alanda var olan bilgileri modelleri okullara taşıyarak öğrencilere vermeye çalışırlar. Çeşitli medyatik araç ve gereçlerle (bilgisayar, maket, slayt, resim, şekil vb.) öğretim yöntemleriyle aktarmaya çalışırlar. Kısaca gözlem ve deneyler yı,arak ve yaşayarak öğrenim yapılır. Laboratuardaki deneysel yaklaşım ise deneyelim görelim düşüncesidir.

 Doğa ve Çevre Gezileri
Çevredeki göl, nehir, hayvanat bahçesi, teknolojik araç ve gereçler, müzeler, kurum ve kuruluşlar gibi yerlere planlı geziler düzenlenir.
Doğa ve Çevre Gezileri Düzenlenirken Uyulması Gereken Kurallar Şunlardır:
1-Gidilecek yer önceden öğretmen tarafından görülmelidir
2-Gerekli kişi kurum ve kuruluşlardan yazılı izin alınmalıdır.
3-Gezi, tarih ve saati belirlemelidir.
4-Öğrenci velisi ve okul idaresi haberdar edilmeli, yazılı izin alınmalıdır.
5-Gezi öncesi gezi ile ilgili tartışma açılmalı görülecek şeylerin önemi gezinin amacı etkinliklerin biçimi tartışılmalıdır.
6-Gezide dikkat edilmesi gereken hususlar kurallar sınıfta kararlaştırılarak gerekirse yazılı bir plan yapılmalıdır.
7-Gezi sırasında disipline uyum, gezi planına uyum sağlanır.
Her öğrencinin gözlemlere katılması sağlanır, ve önceden hazırlanmış plan dahilinde hareket edilir. Döndükten sonra gözlem ve inceleme sonucu edinilen bilgiler tartışılır, gerekirse bu konuyla ilgili kişisel,  grup ya da sınıftan gezi ve inceleme raporu istenir ve incelenir.


Öğretimle İlgili Teknolojik Araç ve Gereçler:
Mikroskop, bilgisayar, lup, projeksiyon cihazı, slayt makinesi, sunu kamerası, video, sunu perdesi, multimedya aracı, televizyon, kamera ve fotoğraf makinesi, maketler, kuru bitki örnekleri, müzelerdeki materyaller ve hazır preparatlar, tablo, grafik, kavram ağlar, kavram haritaları ve anlam çözümleme tabloları, deney araç ve gereçleri, teleskop, vb…
 


GELİŞEN TEKNOLOJİYE BAĞLI OLARAK ÖĞRETİM YÖNTEMLERİNİN UYGULANMASINDA KULLANILAN NESNEL  ARAÇLAR:
1-) Sunu kamerası; Sunu kamerası canlı olarak görüş alanında sunu yapılabilir ve video-resim kayıdı edilebilir. Bu kamerada tepegöz gibi şeffaf asetatla, gösteri yapıldığı gibi episkop gibi kitapların sayfaları da ekrana yansıtılır.  Bu kamera ile demostrasyon yöntemi göze ve kulağa hatta gerekirse öğrenciye yaşatarak çeşitli etkinlikler yapılabilir-yaptırılabilir. Kısaca sunu kamerası; Tepegöz+Episkop görevini görür. Yansıtma aracı olarak, televizyon, multimedya Projektörü kullanılır.
Bu alet çok yönlü kullanılır. Hemen canlı gösteri yapılır. Bilgisayara uyumlu çalışır. Bu alette canlı demostrasyon yöntemini uygulamak mümkündür.
2-) Bilgisayarla Bağlantılı Multimedya ve Araştırma Araçları; Bilgisayarla bağlantılı çalışan çeşitli amaçlar için kullanılan araçlardır.Fotoğraf makinesi, video camera, mikroskop..vb
3)DataShow;Tepe gözün üzerine konur. Bilgisayardan aldığı görüntüyü tepegöz ışığı aracılığı ile ekrana yansıtır. Işığı yansıtma, renk ve bilgisayara uyumlama program ayar düğmelerinden ibarettir. Multimedya projektörleri kadar verimli değildir. En fazla 3 m uzaklıkta görüntü verir.
4-)Tepegöz:Asetat transparan (şeffaf) naylonlar kullanılır. )Multimedya Projektörü:    Bilgisayardan alınan görüntüyü ekrana yansıtır.
6-)Video-Plazma veTelevizyon;Büyük Ekranlarda, özellikle film ve simülasyon konuları için idealdir.
7-)Bilgisayar,scanner, ( 1,23, 4 , 5, 6) VCD, DVD veya CD-ROM oynatıcılarında CD’ ler de kayıtlı her şey ekrana yansıtılır.
8-)Yazı tahtası (tebeşirli, asetat kalemli, mıknatıslı…)
9-)Slayt makinesi (slayt sunularında kullanılır)
10
-)Episkop; Sayfa görüntüsünü ekrana yansıtır.
11
-)Gözlem Cihazları; Uzaktaki varlıkları yakınlaştırır.
12-)
Mikroskop:Mikroskobik canlıları ve daha küçük objeleri incelemek için kullanılır (100X ve yukarı büyültmeler için kullanılır).
13-)Lup(Büyüteç) ve Lup Mikroskobu:Küçük canlı varlıkların (ör,böcek) organlarını ve çıplak gözle görülen ama ayrıntıları görünmeyen küçük varlıkları büyüterek ayrıntılı incelemek için kullanılır.
14-
Zıpkın ve Çapa: Bitkileri topraktan sökmek için kullanılır.
15-Atrap;Böcekleri ve bazı küçük hayvanları toplamak-yakalamak için  

Araç ve Gereçlerin Kullanımını Öğrenmede  Uyulması Gereken  Temel Kurallar
1-Aracın kullanma kılavuzu varsa  yararlanılır veya  kullanma kılavuzu temin edilir.
2-Aracı kullanan öğretim elamanı veya teknisyenden yararlanılır.
3-Daha önce aracı kullanan personel veya başka kurum ve kuruluşlardan yararlanmak.
4-Aracı kullanmada dikkat edilmesi gereken hususları öğrenmek ve mutlaka bu kurallara uyumak.
5-İnternetten çözüm aramak.

FEN ÖĞRETİMİNDE UYULMASI GEREKEN GENEL KURALLAR:
1-Doğal olayları doğal koşullarda algılamak ve gözlemlemek.Ör,Dürbün, Teleskop .
2-Deneylerle öğrenci ve öğretmenlere fen öğretimindeki önemli konuları kavratmak. Ör,Mikroskop.
3-Doğa incelemeleri için çevreye gezi planları düzenlemek. Ör,Atrap.
4-Fenle ilgili basit araç ve gereçleri kullanmak ve laboratuarların önemini kavratmak. Ör, Lab araçları.
5-Gösteri ve açık uçlu deneylerin etkili  biçimde kullanmak.
6- Çeşitli amaçlara hizmet edebilecek deneyler hazırlamak.
7-Okul bahçesi akvaryum hava gözlem istasyonu ve bunun gibi okul olanaklarından yararlanmak.
8-Öğrenci Fen programlarını değerlendirmek ve yönlendirmek.
9-Ders kitabı ve diğer basılı materyallerin öğrenci tarafından etkili biçimde kullanılmasını sağlamak
.

 

  BİLGİSAYAR, TARAYICI ve İNTERNETİN ÖNEMİ
1-Bilgisayar: ( 1,23, 4 , 5 ) Normal bir bilgisayarın minimum dış aksamları; CD-Writer, Scanner (tarayıcı), Monitör, Ses Sistemleri, Internet, T.V araçları ve Diğer teknolojik araç- gereçleridir. Biligsayarlar 20. yy.' daki belki de en önemli buluş olarak kabul edilebilir. Bilgisayarın doğru kullanımı özellikle ''eğitimde'' önem taşır.
      Aslında bilgisayar her amaca hizmet vermeye uygun bir araçtır. Kullanıcının bilgisayar sisteminden; işiyle ilgili, olarak yararlanmasına büyük bir gereksinimi vardır.  Hatta bu konuda büyük bir hizmet açığı ve eğitimine gereksinim vardır.
      Bu aracı doğru kullanmanın kriterleri kullanıcılar tarafından pek bilinmemektedir ve uygulanmamaktadır.  Örneğin; Bir bilgisayarın verim oranı; CD-Yazıcı, Web Yazıcı çıktıları, T.V kayıtları, alınan ve verilen e-mail sayısı, Scan edilen veriler, internetten ve başka bilgisayardan bilgi elde etme ve iletme, yine bilgisayar ortamında hazırlanan film, sunu vb. veriler miktarıyla doğru orantılıdır.
    Eğer bir kullanıcı elindeki normal bir bilgisayarda bu yönden üretim performansını gösteremiyorsa o bilgisayar bir taraftan demode olurken, üretmesi gereken ürünleri üretmediği için zarar etmektedir. Özellikle bu kriterler yeni kullanıcılar için dikkate alınmalıdır.
 
2-Tarayıcı